PRIJEVOZ OPASNE ROBE U 2004.

 

U ovom se priopćenju objavljuju podaci o prijevozu opasne robe u području željezničkog, cestovnog, pomorskog i prijevoza na unutrašnjim vodenim putovima (riječnog prometa) te cjevovodnog transporta.

 

U 2004. u željezničkom je prijevozu prevezeno 1 860 144 tone opasne robe. Od toga su u unutrašnjem prijevozu prevezeno 772 818 tona (42%), u izvozu 411 686 tona (22%), u uvozu 87 016 tona (21%) i u tranzitu 288 624 tone (15%).

 

U cestovnom prijevozu u 2004. prevezeno je 3 624 559 tona opasne robe, od toga u unutrašnjem prijevozu 3 393 834 tone (93%), u izvozu 93 543 tone (3%), u uvozu 113 230 tona (3%) i u prijevozu za treće zemlje 23 952 tone (1%).

 

U 2004. cjevovodima je transportirano ukupno 9 879 079 tona opasne robe. Transportirano je 7 444 348 tona nafte, od toga u unutrašnjem transportu 4 094 262 tone (55%), a u tranzitu 3 350 086 tona (45%). Transport plina iznosio je 2 434 731 tonu; od toga u unutrašnjem transportu 1 655 091 tonu (68%), a u uvozu 779 640 tona (32%).

 

Ukupan promet opasne robe u morskim lukama u 2004. iznosi  10 221 456 tona, od toga u unutrašnjem prometu 1 940 024 tone (19%), u izvozu 895 031 tonu (9%), u uvozu 4 414 383 tone (43%) i u tranzitu 2 972 018 tona (29%).

 

Ukupan promet opasne robe u lukama na unutrašnjim vodenim putovima (riječni promet) u 2004. iznosi 455 878 tona, od toga u unutrašnjem prometu 417 112 tona (92%), u uvozu 38 313 tona (8%) i u tranzitu 453 tone.

 

 

1.  PRIJEVOZ OPASNE ROBE U ŽELJEZNIČKOM PROMETU U 2004.

u tonama

Klase opasne robe

Ukupno

U unutrašnjem prometu

U međunarodnom prometu

ukupno

izvoz

uvoz

tranzit

 

 

 

 

 

 

 

Ukupno

1 860 144

772 818

1 087 326

411 686

387 016

288 624

 

 

 

 

 

 

 

1.    Eksplozivne tvari i artikli

-

-

-

-

-

-

2.    Plinovi pod pritiskom, tekući i
      bez pritiska

  372 491

  66 200

  306 291

  174 710

  38 467

  93 114

3.    Zapaljive tekućine

  624 810

  271 342

  353 468

  51 893

  171 583

  129 992

4.1.   Zapaljive krute tvari

  340 207

  264 317

  75 890

   110

  63 020

  12 760

4.2. Samozapaljive tvari

  19 912

   570

  19 342

  1 344

  12 961

  5 037

4.3. Tvari koje u dodiru s vodom
      proizvode otrovne plinove

  48 922

  1 284

  47 638

  3 102

  41 031

  3 505

5.1. Oksidirajuće tvari

  412 417

  167 446

  244 971

  172 318

  36 638

  36 015

5.2. Organski peroksidi

-

-

-

-

-

-

6.1. Otrovne tvari

  1 943

  1 515

   428

   407

   21

-

6.2. Infektivne tvari

-

-

-

-

-

-

7.    Radioaktivni materijali

-

-

-

-

-

-

8.    Korozivne tvari

  36 107

   49

  36 058

  7 754

  21 107

  7 197

9.    Razne opasne tvari i artikli

  3 335

   95

  3 240

   48

  2 188

  1 004

 

 

 

 

2.  PRIJEVOZ OPASNE ROBE U CESTOVNOM PRIJEVOZU U 2004.1)

u tonama

 

Klase opasne robe

Ukupno

U unutrašnjem
prijevozu

U međunarodnom prijevozu

 

ukupno

izvoz

uvoz

prijevoz za treće zemlje

 

 

 

 

 

 

 

 

Ukupno

3 624 559

3 393 834

230 725

93 543

113 230

23 952

 

 

 

 

 

 

 

1.    Eksplozivne tvari i artikli

67 764

61 983

5 781

5 781

-

-

2.    Plinovi pod pritiskom, tekući i       bez pritiska

326 626

275 841

50 785

13 856

36 929

-

3.    Zapaljive tekućine

3 019 350

2 908 757

110 593

68 062

18 579

23 952

4.1.   Zapaljive krute tvari

9 421

-

9 421

-

9 421

-

4.2. Samozapaljive tvari

-

-

-

-

-

-

4.3. Tvari koje u dodiru s vodom
      proizvode otrovne plinove

-

-

-

-

-

-

5.1. Oksidirajuće tvari

2 357

2 357

-

-

-

-

5.2. Organski peroksidi

-

 -

-

-

-

-

6.1. Otrovne tvari

10 531

10 531

-

-

-

-

6.2. Infektivne tvari

38 118

38 118

-

-

-

-

7.    Radioaktivni materijali

-

-

-

-

-

-

8.    Korozivne tvari

53 537

13 225

40 312

-

40 312

-

9.    Razne opasne tvari i artikli

96 855

83 022

13 833

5 844

7 989

-

 

 

1)    Uključen je prijevoz za vlastite potrebe.

 

 

 

 

 

 

 

 

3.  TRANSPORT OPASNE ROBE U CJEVOVODNOM TRANSPORTU U 2004.

u tonama

Klase opasne robe

Ukupno

U unutrašnjem transportu

U međunarodnom transportu

ukupno

izvoz

uvoz

tranzit

 

 

 

 

 

 

 

Ukupno

9 879 079

5 749 353

4 129 726

-

779 640

3 350 086

 

 

 

 

 

 

 

2.    Plinovi pod pritiskom, tekući i
      bez pritiska

2 434 731

1 655 091

779 640

-

779 640

-

 

 

 

 

 

 

 

3.    Zapaljive tekućine

7 444 348

4 094 262

3 350 086

-

-

3 350 086

 

 

 

 

 

 

4.  PROMET OPASNE ROBE U MORSKIM LUKAMA U 2004.

u tonama

Klase opasne robe

Ukupno

U unutrašnjem prometu

U međunarodnom prometu

ukupno

izvoz

uvoz

tranzit

 

 

 

 

 

 

 

Ukupno

10 221 456

1 940 024

8 281 432

895 031

4 414 383

2 972 018

 

 

 

 

 

 

 

1.    Eksplozivne tvari i artikli

2 578

1 625

953

-

13

940

2.    Plinovi pod pritiskom, tekući i
      bez pritiska

115 191

2 736

112 455

40 922

71 526

7

3.    Zapaljive tekućine

10 034 274

1 932 450

8 101 824

845 923

4 285 292

2 970 609

4.1.   Zapaljive krute tvari

19 691

-

19 691

-

19 691

-

4.2. Samozapaljive tvari

20 091

-

20 091

-

20 091

-

4.3. Tvari koje u dodiru s vodom
      proizvode otrovne plinove

2 078

2 078

-

-

-

-

5.1. Oksidirajuće tvari

4 287

-

4 287

4 287

-

-

5.2. Organski peroksidi

 -

-

-

-

-

-

6.1. Otrovne tvari

4 469

-

4 469

2 707

1 691

71

6.2. Infektivne tvari

-

-

-

-

-

-

7.    Radioaktivni materijali

-

-

-

-

-

-

8.    Korozivne tvari

30

-

30

-

-

30

9.    Razne opasne tvari i artikli

18 767

1 135

17 632

1 192

16 079

361

 

 

 

 

5.  PROMET OPASNE ROBE U LUKAMA NA UNUTRAŠNJIM VODENIM PUTOVIMA U 2004.

u tonama

Klase opasne robe

Ukupno

U unutrašnjem prometu

U međunarodnom prometu

ukupno

izvoz

uvoz

tranzit

 

 

 

 

 

 

 

Ukupno

455 878

417 112

38 766

-

38 313

453

 

 

 

 

 

 

 

1.    Eksplozivne tvari i artikli

-

-

-

-

-

-

2.    Plinovi pod pritiskom, tekući i
      bez pritiska

-

-

-

-

-

-

3.    Zapaljive tekućine

419 986

417 112

2 874

-

2 421

453

4.1.   Zapaljive krute tvari

30 522

-

30 522

-

30 522

-

4.2. Samozapaljive tvari

-

-

-

-

-

-

4.3. Tvari koje u dodiru s vodom
      proizvode otrovne plinove

-

-

-

-

-

-

5.1. Oksidirajuće tvari

-

-

-

-

-

-

5.2. Organski peroksidi

-

-

-

-

-

-

6.1. Otrovne tvari

-

-

-

-

-

-

6.2. Infektivne tvari

3 453

-

3 453

-

3 453

-

7.    Radioaktivni materijali

-

-

-

-

-

-

8.    Korozivne tvari

-

-

-

-

-

-

9.    Razne opasne tvari i artikli

1 917

-

1 917

-

1 917

-

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

METODOLOŠKA OBJAŠNJENJA

 

 

Izvor i metode prikupljanja podataka

 

Podaci o prijevozu opasne robe rezultat su statističkog istraživanja koje se provodi u Republici Hrvatskoj od 1997. u području cestovnog i željezničkog prijevoza, cjevovodnog transporta i prometa u morskim lukama, a od 2002. u području prometa na unutrašnjim vodenim putovima.

 

Svrha istraživanja jest prikupljanje podataka o količini prevezene opasne robe u unutrašnjem i međunarodnom prometu (izvozu, uvozu i tranzitu) prema klasama opasne robe od 1. do 9.

 

 

Obuhvat

 

Podaci o željezničkom prijevozu opasne robe obuhvaćaju prijevoz opasne robe koji obavljaju Hrvatske željeznice. Podaci su prikupljeni statističkim izvještajem Tromjesečni izvještaj o prijevozu opasne robe željeznicom, POT-PŽ/T-11.

 

Podaci o cestovnom prijevozu opasne robe prikupljeni su iz tjednoga statističkog istraživanja o cestovnom prijevozu robe PA/T-11, kojim su obuhvaćene pravne i fizičke osobe. Istraživanje se provodi metodom slučajnog uzorka, tjednim praćenjem rada uzorkom izabranih vozila. Izvještajne jedinice jesu poslovni subjekti (pravne i fizičke osobe) koji su vlasnici ili korisnici cestovnoga teretnoga motornog vozila izabranog uzorkom.

 

Cjevovodni transport obuhvaća transport plina i transport nafte cjevovodima. Podaci su prikupljeni statističkim izvještajima Tromjesečni izvještaj o plinovodima, P-PL/T-11, i Tromjesečni izvještaj o naftovodima, P-NF/T-11.

 

Podaci o prometu opasnih roba u morskim lukama dobiveni su od lučkih kapetanija izvještajem Prijava o dolasku broda u luku i Prijava o odlasku broda iz luke (PP/M-31 a i PP/M-31 b). Obuhvaćeni su svi brodovi (domaći i strani) koji su prispjeli u Republiku Hrvatsku ili otputovali iz Republike Hrvatske, a prevozili su opasnu robu.

 

Podaci o prometu opasne robe u lukama na unutrašnjim vodenim putovima (riječni promet) dobiveni su od kapetanija luka unutrašnjih vodenih putova izvještajem Prijava o dolasku plovila u luku unutarnjih voda i Prijava o odlasku plovila iz luke unutarnjih voda (PR/M-21a i PR/M-21b). Obuhvaćena su sva plovila (domaća i strana) koja su prispjela u Republiku Hrvatsku ili otputovala iz Republike Hrvatske, a prevozila su opasnu robu.

 

Definicije

 

Podaci su prikupljeni prema međunarodnim preporukama i klasifikacijama koje je izdala Ekonomska komisija za Europu - Komitet za unutrašnji transport za određene vrste prijevoza:

 

1.  za željeznički prijevoz – RID, Regulations Concerning the International Carriage of Dangerous Goods by Rail, Economic Commission for Europe – Inland Transport Committee, New York and Geneva, 1957, 1968, 1994.

2.  za cestovni prijevoz – ADR, European Agreement Concerning the International Carriage of Dangerous Goods by Road,  Economic Commission for Europe - Inland Transport Committee, New York and Geneva, 1957, 1968, 1994.

 

 

3.  za pomorski promet – IMDG Code, International Maritime Dangerous Goods Code Economic Commission for Europe - Inland Transport Committee, New York and Geneva, 1957, 968, 1994.

4.  za promet na unutrašnjim vodenim putovima – ADN, European Provision Concerning the International Carriage of Dangerous Goods by Inland Waterway.

 

Klasifikacija opasne robe (tvari)

 

Klasa  1.       Eksplozivne tvari i artikli

Klasa  2.       Plinovi pod pritiskom, tekući i bez pritiska

 

Klasa  3.       Zapaljive tekućine

Klasa  4.1.    Zapaljive krute tvari

Klasa  4.2.    Samozapaljive tvari

Klasa  4.3.    Tvari koje u dodiru s vodom proizvode otrovne plinove

 

Klasa  5.1.    Oksidirajuće tvari

Klasa  5.2.    Organski peroksidi

Klasa  6.1.    Otrovne tvari

Klasa  6.2.    Infektivne tvari

Klasa  7.       Radioaktivni materijali

 

Klasa  8.       Korozivne tvari

Klasa  9.       Razne opasne tvari i artikli

 

Klasa 1. Eksplozivne tvari jesu krute i tekuće kemijske tvari koje pod pogodnim vanjskim djelovanjem eksplozivnim kemijskim razlaganjem oslobađaju energiju u obliku topline ili plinova.

 

Klasa 2. Plinovi su tvari kojima je kritična temperatura niža od 50 °C ili im je na 50 °C tlak pare viši od 3 bara.

 

Klasa 3. Zapaljive tekućine jesu smjese tekućina, sa suspendiranim ili otopljenim čvrstim tvarima ili bez njih, koje na temperaturi 50 °C imaju tlak pare ispod 3 bara i kojima se pare u pogodnom odnosu sa zrakom i uz prisutnost plamena ili iskre pale.

 

Klasa 4.1. Zapaljive krute tvari jesu čvrste tvari koje se, kada su u suhom stanju, mogu lako zapaliti u dodiru s plamenom ili iskrom (sumpor, celuloid, nitroceluloza, crveni fosfor i dr.), ali nisu sklone samozapaljenju.

 

Klasa 4.2. Samozapaljive tvari jesu tvari koje se pale u dodiru sa zrakom ili vodom, bez posredovanja drugih tvari (bijeli i žuti fosfor, cinkovi alkili, otpaci, nitrocelulozni filmovi, sirovi pamuk, upotrijebljene krpe i dr.).

 

Klasa 4.3. Tvari koje u dodiru s vodom proizvode otrovne plinove jesu takve tvari koje u dodiru s vodom razvijaju plinove koji se pale u dodiru s plamenom ili iskrom (natrij, kalij, kalcij, kalcijev karbid, alkalni silicidi i dr.).

 

Klasa 5.1. Oksidirajuće tvari jesu tvari koje se rastvaraju u dodiru s pojedinim drugim tvarima i pritom mogu izazvati vatru (kloriti, perfloriti, vodena otopina vodikova superoksida, peroksidi alkalnih metala i njihove smjese i dr.).

 

Klasa 5.2. Organski peroksidi jesu organske tvari s višim stupnjem oksidacije koje mogu izazvati oštećenja materijalnih dobara ili štetne posljedice za zdravlje i život ljudi.

 

Klasa 6.1. Otrovne tvari jesu tvari koje štetno utječu na zdravlje ljudi i životinja ili mogu izazvati njihovu smrt odnosno uginuće ili štetno djeluju na okolinu.

 

Klasa 6.2. Infektivne tvari jesu tvari koje šire neugodan miris ili mogu izazvati zarazne bolesti u ljudi ili životinja (svježa nesoljena koža, otpaci, iznutrice, žlijezde, fekalije i dr.).

 

Klasa 7. Radioaktivni materijali jesu tvari čija specifična aktivnost prelazi 74 bekerela po gramu.

 

Klasa 8. Korozivne tvari jesu tvari koje u dodiru s drugim tvarima izazivaju njihovo oštećenje ili uništenje (sumporna kiselina, dušična kiselina, brom, mravlja kiselina, natrijev kloroksid i dr.).

 

Klasa 9. Razne opasne tvari i artikli obuhvaćaju otopine i smjese navedenih tvari ako jesu koncentracija tih otopina odnosno smjesa takva da su jednako opasne kao i same tvari. Tu pripadaju i tvari koje su opasnost za vrijeme prijevoza, a ne mogu se svrstati u razrede od 1. do 8. (azbest, suhi led, magnetni materijali i sl.).

 

Opasnim tvarima smatraju se i sirovine od kojih se proizvode opasne tvari, kao i otpaci, ako imaju svojstva tih tvari.

 

Klase 1., 2. i 7. restriktivni su razredi. Opasna roba koja se vodi po ovim razredima zahtijeva ispunjenje određenih uvjeta pri prijevozu, koji su propisani Zakonom o prijevozu opasne robe, za svaku djelatnost prijevoza posebno (NN, br. 97/93.).

 

 

Kratice

 

°C   Celzijev stupanj

NN  Narodne novine

 

 

 

Znakovi

 

-             nema pojave