PRIOPĆENJE

DRŽAVNI ZAVOD ZA STATISTIKU REPUBLIKE HRVATSKE
ZAGREB, ILICA 3, P. P. 80, TELEFON: (01) 4806-111

ISSN 1334-0565

 

GODINA: XLIV.

ZAGREB, 18. TRAVNJA 2007.

BROJ: 6.1.3.

 

 

OBVEZATNO NAVEDITE IZVOR PODATAKA

 

ZAŠTITA ZEMLJIŠTA OD EROZIJE I UREĐENJE BUJICA U 2006.

 

 

U 2006. ukupna poplavljena površina iznosila je 1 911 ha. Poplavljeno je 1 880 ha obradivih površina, 10 naselja, 79 zgrada, 15 industrijskih objekata, 20 ostalih privrednih objekata i 66 km cesta.

 

Sve iskazane vrijednosti ovisile su o vremenskim prilikama.

 

U 2006. površina zahvaćena erozijom bila je neznatno manja nego u 2005., a iznosila je 4 705 km2. Površina smirenog zemljišta iznosila je 154 km2 i manja je za 4% u odnosu na prethodnu godinu. U odnosu na prethodnu godinu površina netretiranog zemljišta bila je manja za 5% i iznosila je 2 414 km2.

 

U 2006. broj bujica bio je veći u odnosu na 2005. za 9%, a bilo ih je 1 701. U odnosu na prethodnu godinu smanjena je površina slijeva za 13% (iznosila je 14 077 km2), a dužina vodotoka povećana je za 3% (iznosila je 2 935 km).

 

Ukupan broj bujica u kojima su se izvodili radovi bio je 325,   što je u odnosu na 2005. povećanje od 101%. Površina slijeva u kojem su se izvodili radovi bila je 2 438 km2, što je u odnosu na 2005. smanjenje od 9%. Dužina vodotoka bila je 894 km i u odnosu na 2005. bila je veća za 73%.

 

U 2006. tehničko-biološki radovi na slijevu obuhvaćali su izgradnju krovova, terasa, zidića i dr. (3 komada), melioraciju šuma (2 ha) te melioraciju livada i pašnjaka (86 ha, što je u odnosu na 2005. ista površina).

 

Radovima u koritu bujica u 2006. sagrađeno je 2 080 poprečnih objekata (14% više nego prethodne godine), a utrošena količina materijala iznosila je 83 886 m3 (8% manje nego u 2005.).

 

Uzdužnih objekata u 2006. sagrađeno je 24% više nego u 2005. (169), dok je ukupna dužina iznosila 75 km (53% manje u odnosu na prethodnu godinu). Ukupna količina materijala potrebnog za gradnju uzdužnih objekata iznosila je 34 620 m3 (8% više nego prethodne godine).

 

1.   POVRŠINE I OBJEKTI POPLAVLJENI BUJIČNIM I BRDSKIM VODAMA

 

2005.

2006.

Indeksi

2006.
2005.

 

 

 

 

Ukupna površina, ha

2 964

1 911

64

Obradiva površina, ha

2 310

1 880

81

Naselja

22

10

45

Zgrade

149

79

53

Industrijski objekti

15

15

100

Ostali privredni objekti

20

20

100

Željezničke pruge, km

-

-

-

Ceste, km

71

66

93

 

 

2.   ERODIRANO ZEMLJIŠTE I BUJICE (stanje 31. prosinca)

 

2005.

2006.

Indeksi

2006.
2005.

 

 

 

 

Erodirano zemljište

 

 

 

  Površina zahvaćena erozijom, km2

4 852

4 705

97

  Smireno zemljište, km2

161

154

95

  Netretirano zemljište, km2

2 552

2 414

95

Bujice

 

 

 

  Stanje prema popisu

 

 

 

      Ukupan broj bujica

1 557

1 701

109

      Površina slijeva, km2

16 989

14 077

83

      Dužina vodotoka, km

2 838

2 935

103

Bujice u kojima se izvode radovi

 

 

 

  Ukupan broj bujica

162

325

201

  Površina slijeva, km2

2 674

2 438

91

Dužina vodotoka

518

894

173

 

 

3.   uređenje sljevova i bujica (stanje 31. prosinca)

 

2005.

2006.

Indeksi

2006.
2005.

 

 

 

 

Tehničko-biološki radovi na slijevu

 

 

 

   Krovovi, terase, zidići i dr., kom.

3

3

100

   Melioracija šuma, ha

2

2

100

  Melioracija livada i pašnjaka, ha

86

86

100

Radovi u koritu bujica

 

 

 

  Sagrađeno poprečnih objekata

 

 

 

      Ukupan broj objekata

1 818

2 080

114

      Ukupna količina materijala, m3

91 157

83 886

92

  Sagrađeno uzdužnih objekata

 

 

 

      Ukupan broj objekata

136

169

124

      Ukupna dužina, km

159

75

47

      Ukupna količina materijala, m3

31 998

34 620

108

 

 

METODOLOŠKA OBJAŠNJENJA

 

 

Izvor i metode prikupljanja podataka

 

Podaci o zaštiti zemljišta od erozije i uređenju bujica prikupljaju se izvještajnom metodom na obrascu Izvještaj o zaštiti od erozije i o uređenju bujica (VOD-ER).

 

Izvještajne jedinice jesu pravne osobe i dijelovi pravnih osoba koji se prema Zakonu o vodama (NN, br. 107/95.) bave djelatnošću upravljanja vodama odnosno zaštitom od štetnog djelovanja voda i uređenjem vodotoka (područje F, razred 45.24 prema Nacionalnoj klasifikaciji djelatnosti 2002).

 

 

Obuhvat i usporedivost

 

Statistička istraživanja provode se na osnovi potpunog obuhvata, a izvor za izradu adresara jest Registar poslovnih subjekata.

 

Istraživanjem se dobivaju podaci o površinama i objektima poplavljenima bujičnim i brdskim vodama, erodiranom zemljištu i bujicama te o uređenju sljevova i bujica.

 

 

Definicije

 

Pod poplavom od bujičnih i brdskih voda smatra se neočekivano plavljenje terena vodenom masom koja se stvara u bujičnim tokovima i pri koncentraciji brdskih voda, s naglim nadolascima vode, velikom količinom kamenog nanosa i mulja i velikom rušilačkom snagom, neposredno nakon jakih lokalnih pljuskova i naglog topljenja snijega, koji mogu prouzročiti štete i na vodotocima.

 

Pod ukupno poplavljenom površinom iskazuju se sve kategorije zemljišta: oranice i vrtovi, voćnjaci, vinogradi, livade i pašnjaci, ribnjaci, trščaci i bare, šumsko zemljište i neplodno zemljište odnosno plodno i neplodno zemljište koje se brani od poplava tih voda.

 

Obradivom površinom smatraju se oranice i vrtovi, voćnjaci, vinogradi i livade.

 

Naselje je antropografska teritorijalna jedinica posebnog imena (bez obzira na broj kuća) prema važećem popisu naselja.

 

Pod zgradama se podrazumijevaju zgrade i objekti u negospodarskim djelatnostima (stambene, školske i dr.).

 

Pod industrijskim objektima iskazuje se broj objekata i zgrada koji se isključivo koriste za industrijsku proizvodnju te broj otvorenih skladišta.

 

Kao ostali privredni objekti iskazuju se svi objekti i zgrade ostalih privrednih djelatnosti (osim industrije), npr. gospodarski objekti u poljoprivredi, skladišta i dr. u trgovini, zgrade i objekti u prometu i dr.

 

Pod željezničkim prugama iskazuje se ukupna dužina u kilometrima svih željezničkih pruga u eksploataciji Hrvatskih željeznica.

 

Pod cestama se iskazuje ukupna dužina u kilometrima svih javnih cesta (magistralnih, regionalnih i lokalnih).

 

Erozija zemljišta česta je prirodna pojava koja se javlja na nagnutim terenima pri naglom topljenju snijega te jakim i obilnim kišama. Na takvim terenima voda se brzo slijeva preko zemljišne površine, zbog čega dolazi do razaranja i brzog odnošenja rastresitog zemljišta.

 

Pod smirenim zemljištem podrazumijeva se zemljište na kojem više nema ispiranja, odronjavanja, nošenja i nanošenja novoga nanosnog materijala.

 

Bujice su brdski ili planinski potoci koji nabujaju za vrijeme jakih kiša i naglog topljenja snijega te nabujalom vodom dubu korito odronjavajući obale i stvarajući vododerine.

 

Erozivno djelovanje vode sprečava se tehničko-biološkim radovima na slijevnom području (gradnja rovova, terasa, zidića i dr. sagrađenih po pravcima horizontale).

 

 

Kod poprečnih objekata iskazuju se kameni zidovi (u cementu i betonu), kameni sanduci i dr. materijali.

 

Uzdužni objekti jesu kinete u zidu, obale korita obostrano ili djelomično utvrđene kamenim zidom, kamenim sanducima, pleterima i sl.

 

 

Kratice

 

ha       hektar

km      kilometar

km2    četvorni kilometar

kom.  komad

m3      kubični metar

NN     Narodne novine

 

 

Znakovi

 

-  nema pojave