PRIOPĆENJE

DRŽAVNI ZAVOD ZA STATISTIKU REPUBLIKE HRVATSKE
ZAGREB, ILICA 3, P. P. 80, TELEFON: (01) 4806-111

ISSN 1334-0565

 

GODINA: XLVI.

ZAGREB, 16. TRAVNJA 2009.

BROJ: 6.1.3.

 

 

OBVEZATNO NAVEDITE IZVOR PODATAKA

 

 

ZAŠTITA ZEMLJIŠTA OD EROZIJE I UREĐENJE BUJICA U 2008.

 

U 2008. ukupna poplavljena površina iznosila je 52 ha. Poplavljeno je 42 ha obradivih površina, 3 naselja i 30 km cesta.

 

Sve iskazane vrijednosti ovisile su o vremenskim prilikama.

 

U 2008. površina zahvaćena erozijom bila je manja za 5% u odnosu na 2007., a iznosila je 3 627 km2. Površina smirenog zemljišta iznosila je 154 km2 i manja je za 4% u odnosu na prethodnu godinu. U odnosu na prethodnu godinu površina netretiranog zemljišta bila je veća za 33% i iznosila je 3 414 km2.

 

U 2008. broj bujica bio je veći u odnosu na 2007. za 34%, a bilo ih je 1 173. U odnosu na prethodnu godinu smanjena je površina slijeva za 1% (iznosila je 11 166 km2) a povećana je dužina vodotoka  za 131% (iznosila je 3 508 km).

 

Ukupan broj bujica u kojima su se izvodili radovi bio je 150, što je u odnosu na 2007. povećanje od 74%. Površina slijeva u kojem su se izvodili radovi bila je 1 597 km2, što je u odnosu na 2007. povećanje od 61%. Dužina vodotoka bila je 754 km i u odnosu na 2007. bila je veća za 42%.

 

U 2008. tehničko-biološki radovi na slijevu obuhvaćali su melioraciju livada i pašnjaka (86 ha, što je u odnosu na 2007. ista površina).

 

Radovima u koritu bujica u 2008. sagrađeno je 1 570 poprečnih objekata (10% više nego prethodne godine), a utrošena količina materijala iznosila je 142 166 m3 (2% manje u odnosu na 2007.).

 

Uzdužnih objekata u 2008. sagrađeno je 3% više u odnosu na 2007. (105) dok je ukupna dužina iznosila 34 km (88% manje u odnosu na prethodnu godinu). Ukupna količina materijala potrebnog za gradnju uzdužnih objekata iznosila je 25 920 m3 (27% manje u odnosu na prethodnu godinu).

 

 

1.   POVRŠINE I OBJEKTI POPLAVLJENI BUJIČNIM I BRDSKIM VODAMA

 

2007.

2008.

Indeksi

2008.
2007

 

 

 

 

Ukupna površina, ha

1 250

52

4

Obradiva površina, ha

2 060

42

2

Naselja

17

3

18

Zgrade

-

-

-

Industrijski objekti

-

-

-

Ostali privredni objekti

-

-

-

Željezničke pruge, km

-

-

-

Ceste, km

39

30

77

 

 

2.   ERODIRANO ZEMLJIŠTE I BUJICE (stanje 31. prosinca)

 

2007.

2008.

Indeksi

2008.
2007

 

 

 

 

Erodirano zemljište

 

 

 

  Površina zahvaćena erozijom, km2

3 804

3 627

95

  Smireno zemljište, km2

161

154

96

  Netretirano zemljište, km2

2 562

3 414

133

Bujice

 

 

 

  Stanje prema popisu

 

 

 

      Ukupan broj bujica

876

1 173

134

      Površina slijeva, km2

11 273

11 166

99

      Dužina vodotoka, km

1 516

3 508

231

Bujice u kojima se izvode radovi

 

 

 

  Ukupan broj bujica

86

150

174

  Površina slijeva, km2

989

1 597

161

Dužina vodotoka

529

754

142

 

3.   UREĐENJE SLJEVOVA I BUJICA (stanje 31. prosinca)

 

2007.

2008.

Indeksi

2008.
2007

 

 

 

 

Tehničko-biološki radovi na slijevu

 

 

 

   Krovovi, terase, zidići i dr., kom.

-

-

-

   Melioracija šuma, ha

-

-

-

  Melioracija livada i pašnjaka, ha

86

86

100

Radovi u koritu bujica

 

 

 

  Sagrađeno poprečnih objekata

 

 

 

      Ukupan broj objekata

1 429

1 570

110

      Ukupna količina materijala, m3

145 218

142 166

98

  Sagrađeno uzdužnih objekata

 

 

 

      Ukupan broj objekata

102

105

103

      Ukupna dužina, km

275

34

12

      Ukupna količina materijala, m3

35 320

25 920

73

 

METODOLOŠKA OBJAŠNJENJA

 

Izvor i metode prikupljanja podataka

 

Podaci o zaštiti zemljišta od erozije i uređenju bujica prikupljaju se izvještajnom metodom na obrascu Izvještaj o zaštiti od erozije i o uređenju bujica (VOD-ER).

 

Izvještajne jedinice jesu pravne osobe i dijelovi pravnih osoba koji se prema Zakonu o vodama (NN, br. 107/95.) bave djelatnošću upravljanja vodama, odnosno zaštitom od štetnog djelovanja voda i uređenjem vodotoka (područje F, razred 45.24 prema Nacionalnoj klasifikaciji djelatnosti 2002).

 

Obuhvat i usporedivost

 

Statistička istraživanja provode se na osnovi potpunog obuhvata, a izvor za izradu adresara jest Registar poslovnih subjekata.

 

Istraživanjem se dobivaju podaci o površinama i objektima poplavljenima bujičnim i brdskim vodama, erodiranom zemljištu i bujicama te o uređenju sljevova i bujica.

 

Definicije

 

Pod poplavom od bujičnih i brdskih voda smatra se neočekivano plavljenje terena vodenom masom koja se stvara u bujičnim tokovima i pri koncentraciji brdskih voda, s naglim nadolascima vode, velikom količinom kamenog nanosa i mulja i velikom rušilačkom snagom, neposredno nakon jakih lokalnih pljuskova i naglog topljenja snijega koji mogu prouzročiti štete i na vodotocima.

 

Pod ukupno poplavljenom površinom iskazuju se sve kategorije zemljišta: oranice i vrtovi, voćnjaci, vinogradi, livade i pašnjaci, ribnjaci, trščaci i bare, šumsko zemljište i neplodno zemljište, odnosno plodno i neplodno zemljište koje se brani od poplava tih voda.

 

Obradivom površinom smatraju se oranice i vrtovi, voćnjaci, vinogradi i livade.

 

Naselje je antropografska teritorijalna jedinica posebnog imena (bez obzira na broj kuća) prema važećem popisu naselja.

 

Pod zgradama se podrazumijevaju zgrade i objekti u negospodarskim djelatnostima (stambene, školske i dr.).

 

Pod industrijskim objektima iskazuje se broj objekata i zgrada koji se isključivo koriste za industrijsku proizvodnju te broj otvorenih skladišta.

 

Kao ostali privredni objekti iskazuju se svi objekti i zgrade ostalih privrednih djelatnosti (osim industrije), npr. gospodarski objekti u poljoprivredi, skladišta i dr. u trgovini, zgrade i objekti u prometu i dr.

 

Pod željezničkim prugama iskazuje se ukupna dužina u kilometrima svih željezničkih pruga u eksploataciji Hrvatskih željeznica.

 

Pod cestama se iskazuje ukupna dužina u kilometrima svih javnih cesta (magistralnih, regionalnih i lokalnih).

 

Erozija zemljišta česta je prirodna pojava koja se javlja na nagnutim terenima pri naglom topljenju snijega te jakim i obilnim kišama. Na takvim terenima voda se brzo slijeva preko zemljišne površine, zbog čega dolazi do razaranja i brzog odnošenja rastresitog zemljišta.

 

Pod smirenim zemljištem podrazumijeva se zemljište na kojem više nema ispiranja, odronjavanja, nošenja i nanošenja novoga nanosnog materijala.

 

Bujice su brdski ili planinski potoci koji nabujaju za vrijeme jakih kiša i naglog topljenja snijega te nabujalom vodom dubu korito odronjavajući obale i stvarajući vododerine.

 

Erozivno djelovanje vode sprečava se tehničko-biološkim radovima na slijevnom području (gradnja rovova, terasa, zidića i dr. sagrađenih po pravcima horizontale).

 

Kod poprečnih objekata iskazuju se kameni zidovi (u cementu i betonu), kameni sanduci i dr. materijali.

 

Uzdužni objekti jesu kinete u zidu, obale korita obostrano ili djelomično utvrđene kamenim zidom, kamenim sanducima, pleterima i sl.

 

Kratice

 

ha        hektar

i dr.      i drugo

i sl.       i slično

km       kilometar

km2      četvorni kilometar

kom.    komad

m3        kubični metar

NN       Narodne novine

npr.      na primjer

 

Znakovi

 

-  nema pojave